डॉ0 हरि नाथ मिश्र, अयोध्या, (उ0प्र0)
नीति वचन-21
जहाँ धरम तहँ प्रभू-निवासा।
करम-धरम बिनु पुर्न बिनासा।।
राखहु करम-धरम नहिं अंतर।
करमइ धरम कै असली मंतर।।
संपति-बिपतिहिं एक समाना।
चिंतक-साधक-संत-सुजाना।।
तजै न चंदन निज सितलाई।
रहँ भुजंग बरु बहु लिपटाई।।
संत-बचन कै नहिं कछु मोला।
बाल-सुभाउ संत-मन भोला।।
पुरुष लिप्त आलस्य-प्रमादा।
रहहि भयातुर लोक-प्रबादा।।
अस जन कायर परम गुमानी।
लक्ष्य-सिद्धि नहिं अस अग्यानी।।
जे कछु निज मन आवहिं भावा।
पुनि बुधि परखहिं भाव-प्रभावा।।
संतन्ह हृदय भाव रह बाढ़ा।
प्रभुहिं प्रेम यहिं तें रह गाढ़ा।।
जासु हृदय नहिं भाव-प्रधाना।
हृदय तासु पाषान समाना।।
प्रभु प्रति उमड़ै जब हिय भावा।
बुधि अपि भाव-बेग मिलि जावा।।
बुधि अरु तर्क परे प्रभु-प्रेमा।
बिनु सुचिमन नहिं भाव न नेमा।।
कोमल-कठिन भेद अस मानउ।
जिह्वा-दंत-भेद जस जानउ।।
टूटहिं दंत जीभ रहि जाए।
कोमल भाव कठोर न पाए।।
दोहा-सत्य रहहि जग मा सदा, मिटइ असत-अस्तित्व।
कोमल बानी जे भखहिं, भुलइ न तिसु वक्तृत्व।।
नीति-वचन-15
जे घर नारी नहिं सम्माना।
जानउ ऊ घर नरक समाना।।
बसहिं देव जहँ पूजन नारी।
कहहिं सास्त्र अस सोचि-बिचारी।
पापी कुल ऊ अधम समाजा।
जे रच्छहिं नहिं नारी-लाजा।।
नारी ममता, माता-मूरति।
कबहुँ न बिसरै माँ कै सूरति।।
माँ कै अँचरा स्वर्ग समाना।
मातु असीष असिष भगवाना।।
माता प्रथम सिसू-पठसाला।।
जननि रचै सिसु-चरित निराला।।
दुर्जोधन कीन्हा अपमाना।
दुर्गति भई तासु जग जाना।।
सीता-हरन कीन्ह जब रावन।
लंका जरी मरा कुल-लावन।।
जानउ नहिं नारी अब अबला।
परम प्रबीना नारी सबला ।।
सिच्छा-समर-ग्यान-बिग्याना।
निपुना-कुसला त्रिय-पहिचाना।।
नहिं अब अंतर नर-अरु नारी।
दुइनउँ सम-समान अधिकारी।।
गगन-मार्ग नभयान उड़ावहिं।
रिपुन्ह समर महँ धूरि चटावहिं।।
दोहा-अहहिं नारि अब दच्छ बहु, रखहु तिनहिं कै मान।
नाहिं त तोरिहैं ई सभें, सकल पुरुष-अभिमान।।
चौपाइयाँ
नीति-वचन-24
जग प्रपंच-पाखंड निरंतर।
राखहिं मनुज-मनुज मा अंतर।।
मंदिर-मस्जिद अरु गुरुद्वारा।
अहहिं प्रेम कै सभ दरबारा।।
पर इक दुस्मन भे अब दूजा।
ढाहहिं धाइ-धाइ थल पूजा।।
खल प्रपंच करि करहिं बिनासा।
मनुज रुधिर कै मनुजइ प्यासा।।
जनु सैतान सबहिं मन आवा।
दिया उलट जन-मानस-भावा।।
प्रेम-भाव कै बचन न भाए।
कटुक बचन रह जिह्वा छाए।।
धरम-धुरंधर भए बिधंसक।
अनितिहिं-अधरम परम प्रसंसक।।
राम-रहीम बाँटि रहमाना।
अपुनहिं कहहिं हमहिं भगवाना।।
पंडित-मुल्ला औरु मौलबी।
धारि धरम कै बड़-बड़ पदबी।।
भटकहिं निज अग्यान-अँधेरा
बिकल जगत बिनु ग्यान-उजेरा।।
भूलि क मैं-मैं करउ समर्पन।
तन-मन-हृदय प्रभुहिं कहँ अर्पन।।
तुमहिं मिलइ तब प्रभू-प्रसादा।
होय मुक्ति भव-भय-अवसादा।।
प्रेम-समर्पन-अर्पन-भावा।
जहाँ उहाँ रह प्रभू-प्रभावा।।
प्रीति साँच सुचिता सँग रहई।
कपटी हृदय प्रीति कस भवई।।
दोहा-सदा सुद्ध मन प्रेम -घर, अहंकार अँधियार।
औरु समर्पन प्रभु मिलैं, अर्पन घर उजियार।।







